تحلیل بنیادی چیست؟ (تأثیر اخبار بر بازار فارکس)

شاید برایتان سوال باشد که چرا وقتی می‌توانیم با تحلیل تکنیکال نمودارها را بررسی کنیم، باید به تحلیل بنیادی توجه کنیم. پاسخ این است که هر دو نوع تحلیل در کنار هم کارآمد هستند. در حالی که تحلیل تکنیکال بر «چه زمانی» و «چه چیزی» تمرکز می‌کند، تحلیل بنیادی به «چرایی» حرکات بازار می‌پردازد.
به عنوان مثال، یک معامله‌گر تکنیکال ممکن است بر اساس نمودار شمعی و حمایت‌ و مقاومت نقاط مناسب ورود و خروج را پیدا کند، ولی دلیل اصلی حرکت قیمت را نمی‌داند. در مقابل، تحلیل بنیادی می‌تواند توضیح دهد که رشد اقتصادی یک کشور، تصمیمات بانک مرکزی یا انتشار یک گزارش اشتغال قدرتمند چگونه موجب ایجاد روند صعودی شده است.
بسیاری از معامله‌گران موفق ترکیبی از هر دو را استفاده می‌کنند: ابتدا با تحلیل بنیادی جهت کلی بازار را تشخیص می‌دهند و سپس با استفاده از الگوهای قیمتی و ابزارهای تکنیکی زمان ورود یا خروج را تعیین می‌کنند.

• نرخ بهره
• تورم و گزارش‌های CPI
• نرخ بیکاری و گزارش‌های اشتغال مثل NFP
• گزارش‌های رشد اقتصادی مثل GDP
• سخنرانی‌ها و بیانیه‌های بانک‌های مرکزی

تحلیل بنیادی طیف وسیعی از داده‌ها و رویدادها را شامل می‌شود. برای ساده‌تر شدن موضوع، این بخش را به بررسی مهم‌ترین شاخص‌هایی اختصاص می‌دهیم که تأثیر مستقیم بر بازارهای مالی دارند. آشنایی با این شاخص‌ها به شما کمک می‌کند تا هنگام مطالعه تقویم اقتصادی بهتر بفهمید انتشار هر گزارش چه معنایی دارد و چگونه می‌تواند بازار را حرکت دهد.

تولید ناخالص داخلی یکی از جامع‌ترین معیارهای سنجش سلامت اقتصاد یک کشور است. این شاخص ارزش کل کالاها و خدمات تولید شده در یک کشور طی یک دوره مشخص، معمولاً یک فصل یا یک سال، را نشان می‌دهد. زمانی که GDP رشد می‌کند، یعنی اقتصاد در حال گسترش است؛ در نتیجه تقاضا برای ارز آن کشور افزایش می‌یابد و ارزش آن ارز ممکن است تقویت شود.
در مقابل، کاهش GDP نشانه رکود یا کندی اقتصاد است و ممکن است باعث تضعیف ارز شود. داده‌های GDP معمولاً به صورت فصلی منتشر می‌شوند و تحلیلگران علاوه بر رقم اصلی، به نرخ رشد نسبت به فصل قبل و بازبینی‌های احتمالی هم توجه می‌کنند..

علاوه بر تأثیر مستقیم روی ارز، انتشار GDP می‌تواند انتظارات مربوط به سیاست‌های پولی را تغییر دهد. رشد قوی تولید ناخالص داخلی اغلب باعث می‌شود بانک‌های مرکزی برای جلوگیری از داغ شدن بیش از حد اقتصاد و تورم، نرخ بهره را افزایش دهند. در نتیجه سرمایه‌گذاران خارجی برای کسب بازده بیشتر به خرید ارز آن کشور روی می‌آورند.
برعکس، اگر رشد اقتصادی ضعیف باشد یا اقتصاد در رکود قرار گیرد، احتمال کاهش نرخ بهره بیشتر می‌شود. بنابراین، مشاهده گزارش‌های GDP در تقویم اقتصادی فقط به معنی اطلاع از سلامت اقتصاد نیست، بلکه به پیش‌بینی سیاست‌های آتی بانک‌های مرکزی نیز کمک می‌کند.

وضعیت بازار کار یکی از شاخص‌های حیاتی در تحلیل بنیادی است. گزارش‌های اشتغال اطلاعاتی درباره تعداد مشاغل ایجاد شده، نرخ بیکاری و دستمزدهای ساعتی ارائه می‌دهند.
یکی از مشهورترین گزارش‌های اشتغال، گزارش حقوق و دستمزد غیرکشاورزی (Non-Farm Payroll) در ایالات متحده است که بیش از ۸۰ درصد نیروی کار آمریکا را شامل می‌شود و به‌عنوان یک گزارش مهم در سراسر جهان شناخته می‌شود. این گزارش معمولاً در اولین جمعه هر ماه منتشر می‌شود و اغلب باعث نوسانات شدید در بازارهای ارز و سهام می‌شود، زیرا تصویر روشنی از وضعیت اقتصاد، نرخ بیکاری و روند دستمزدها ارائه می‌دهد.

در یک اقتصاد رو به رشد، افزایش تعداد مشاغل و کاهش نرخ بیکاری نشان‌دهنده سلامت اقتصادی است. این داده‌ها می‌توانند پیش‌بینی کنند که مصرف‌کنندگان قدرت خرید بیشتری دارند و احتمالا هزینه‌های خود را افزایش می‌دهند، که در نتیجه اقتصاد را رونق می‌دهد. به همین دلیل، ارقام قوی NFP معمولاً ارزش دلار آمریکا را تقویت می‌کنند، در حالی که ارقام ضعیف یا کمتر از حد انتظار ممکن است باعث کاهش ارزش دلار شود.
این گزارش همچنین بر شاخص‌های دیگری چون GDP، نرخ تورم و تصمیمات سیاست پولی تأثیر دارد. به عنوان مثال، افزایش سریع دستمزدها می‌تواند فشار تورمی ایجاد کند و بانک مرکزی را وادار به افزایش نرخ بهره بانکی کند.

علاوه بر گزارش NFP، نرخ بیکاری نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. کاهش نرخ بیکاری عموماً به عنوان نشانه‌ای از سلامت اقتصادی و احتمال افزایش نرخ بهره تلقی می‌شود، اما اگر نرخ بیکاری بسیار پایین باشد و با رشد دستمزدها همراه شود، ممکن است باعث نگرانی درباره فشارهای تورمی و افزایش شدید نرخ‌ها شود. بنابراین، تحلیلگران همیشه ارقام اشتغال را در کنار سایر شاخص‌ها بررسی می‌کنند.

تورم به معنای افزایش عمومی سطح قیمت‌هاست و از طریق شاخص‌هایی مانند CPI (شاخص قیمت مصرف‌کننده) و PPI (شاخص قیمت تولیدکننده) اندازه‌گیری می‌شود. نرخ تورم بالا نشان می‌دهد که قدرت خرید مردم کاهش یافته و هزینه تولید و مصرف افزایش یافته است.
بانک‌های مرکزی تورم را از نزدیک زیر نظر دارند و از نرخ بهره به‌عنوان ابزاری برای کنترل آن استفاده می‌کنند. اگر تورم بیش از حد افزایش یابد، بانک مرکزی ممکن است نرخ بهره را بالا ببرد تا اقتصاد را خنک کند؛ بالعکس، اگر تورم پایین باشد و رشد اقتصادی کند شود، ممکن است نرخ بهره کاهش یابد تا فعالیت‌های اقتصادی تقویت شود.

تورم نه‌تنها بر ارزش ارز و سیاست‌های پولی تأثیر می‌گذارد، بلکه بر بازار سهام نیز اثرگذار است. به طور کلی، تورم بالا باعث کاهش مصرف و کاهش سود شرکت‌ها می‌شود و سرمایه‌گذاران را به سمت سهام ارزش محور می‌کشاند.
بر اساس مطالعات تاریخی، دوره‌های تورم بالا معمولاً با بازده واقعی پایین‌تر در بازار سهام همراه بوده‌اند. البته، انواع مختلف سهام واکنش متفاوتی به تورم دارند؛ به عنوان مثال، سهام ارزش‌محور در دوره‌های تورم بالا عملکرد بهتری نسبت به سهام رشدی دارند. در تحلیل بنیادی، بررسی تورم به شما کمک می‌کند وضعیت عمومی اقتصاد و واکنش احتمالی بازارها به تغییرات قیمت‌ها را درک کنید.

شاید مهم‌ترین عامل در تحلیل بنیادی، نرخ بهره باشد. نرخ بهره هزینه‌ی پول است و توسط بانک‌های مرکزی برای مدیریت تورم و رشد اقتصادی تعیین می‌شود. بالا بودن نرخ بهره باعث می‌شود دارایی‌های مالی آن کشور جذاب‌تر شوند، زیرا سرمایه‌گذاران می‌توانند بازده بیشتری کسب کنند؛ در نتیجه ارزش ارز تقویت می‌شود.
بالعکس، کاهش نرخ بهره جذابیت سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد و ممکن است باعث تضعیف ارز شود. تصمیمات مربوط به نرخ بهره اغلب در جلسات دوره‌ای کمیته‌های سیاست پولی اعلام می‌شود و معامله‌گران با دقت زیاد این اخبار را دنبال می‌کنند.

تغییرات نرخ بهره به‌سرعت بر بازار سهام، اوراق قرضه و ارز تأثیر می‌گذارد. افزایش نرخ‌ها هزینه وام‌گیری برای شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان را بالا می‌برد، که می‌تواند سود شرکت‌ها و توان خرید مردم را کاهش دهد. در مقابل، کاهش نرخ بهره معمولاً به عنوان عامل محرک رشد اقتصادی تلقی می‌شود و می‌تواند قیمت سهام را افزایش دهد.
همچنین تفاوت نرخ بهره میان کشورها (که به آن «دیفرانسیل نرخ بهره» گفته می‌شود) یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار ارز است؛ ارز کشوری که نرخ بهره بالاتری دارد معمولاً تقویت می‌شود، زیرا سرمایه‌گذاران برای کسب سود بیشتر به آن کشور سرمایه‌گذاری می‌کنند.

در کنار شاخص‌های بالا، شاخص‌هایی مانند تراز تجاری، شاخص خرده‌فروشی، شاخص تولید صنعتی، اعتماد مصرف‌کننده و سفارش کالاهای بادوام نیز برای معامله‌گران بنیادی اهمیت دارند. تراز تجاری نشان‌دهنده تفاوت بین صادرات و واردات کشور است و مازاد تجاری معمولاً به معنی تقویت ارز است.
شاخص خرده‌فروشی و داده‌های مصرف‌کننده وضعیت مصرف داخلی را نشان می‌دهند و می‌توانند تأثیر قابل توجهی بر سهام شرکت‌های خرده‌فروشی داشته باشند. همچنین گزارش‌های شاخص مدیران خرید (PMI) و داده‌های مسکن می‌توانند تصویر دقیق‌تری از وضعیت بخش‌های مختلف اقتصاد ارائه دهند.

اگر می‌خواهید از تحلیل بنیادی بیشترین بهره را ببرید، پیگیری منظم تقویم اقتصادی ضروری است. تقویم اقتصادی یک ابزار کاربردی است که تاریخ و ساعت انتشار گزارش‌های اقتصادی مهم مانند GDP، نرخ بیکاری، شاخص قیمت مصرف‌کننده و تصمیمات نرخ بهره را فهرست می‌کنند.
این تقویم به معامله‌گران اجازه می‌دهد رویدادهای آینده را پیش‌بینی کنند، معاملات خود را برنامه‌ریزی کنند و نسبت به ریسک‌های ناشی از نوسانات بازار آماده شوند. طبق یک تعریف، تقویم اقتصادی برای آگاهی از بازار، مدیریت ریسک، برنامه‌ریزی استراتژیک و تحلیل روندهای اقتصادی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ رویدادهایی مثل انتشار GDP، گزارش‌های اشتغال، داده‌های تورم و تصمیمات بانک مرکزی از جمله موارد مهم هستند.

همان‌طور که در تقویم اقتصادی مشاهده می‌کنید، زمان‌بندی انتشار داده‌ها اهمیت زیادی دارد. برخی گزارش‌ها مانند NFP یا تصمیم نرخ بهره ممکن است نوسانات شدیدی ایجاد کنند و لازم است پوزیشن‌های معاملاتی قبل از انتشار بررسی شود.

به خاطر داشته باشید که بازارها اغلب پیش از انتشار رسمی، بخشی از انتظارات را در قیمت‌ها لحاظ می‌کنند؛ بنابراین صرف مطابقت رقم منتشرشده با پیش‌بینی‌ها ممکن است باعث حرکت ناگهانی نشود. همچنین، باید توجه داشت که تاثیر اخبار بر بازار ممکن است تا چند روز باقی بماند و به تدریج در قیمت‌ها منعکس شود.

خبرها و گزارش‌های اقتصادی می‌توانند به‌سرعت بازارها را جابه‌جا کنند. مطالعات نشان می‌دهند که داده‌های اقتصادی مهم اغلب سه مرحله واکنش را در بازار رقم می‌زنند: واکنش اولیه الگوریتمی در ثانیه‌های نخست، مرحله کشف قیمت در چند دقیقه اول و شکل‌گیری روند طی چند ساعت یا روز. بنابراین، شناختن نوع خبر و اهمیت آن به شما کمک می‌کند تا از فرصت‌ها بهره‌مند شوید یا از ریسک‌ها دوری کنید.

انتشار داده‌های تولید ناخالص داخلی و دیگر شاخص‌های رشد، بلافاصله بر ارزها، شاخص‌های سهام و اوراق قرضه اثر می‌گذارد. وقتی GDP بالاتر از پیش‌بینی باشد، معمولاً شاخص‌های سهام رشد می‌کنند و ارز کشور تقویت می‌شود، در حالی که داده‌های کمتر از انتظار می‌توانند باعث فروش ارز و افت بازار سهام شوند.
از آنجا که GDP بخش عمده‌ای از داده‌های اقتصاد کلان را بازتاب می‌دهد، سرمایه‌گذاران آن را به‌عنوان راهنمایی برای روند کلی اقتصاد و احتمال تغییر سیاست‌های پولی می‌بینند.

همان‌گونه که پیش‌تر گفتیم، گزارش‌های اشتغال، به‌ویژه NFP، می‌توانند نوسانات شدیدی ایجاد کنند. آمار منتشر شده باعث می‌شود معامله‌گران انتظار خود از رشد، تورم و سیاست‌های پولی را تنظیم کنند.
به عنوان مثال، گزارش NFP می‌تواند باعث افزایش یا کاهش سریع شاخص‌های سهام، اوراق قرضه و جفت ارزها شود. تغییر در نرخ بیکاری نیز به سرعت روی ارزش ارز تأثیر می‌گذارد، زیرا بانک‌های مرکزی معمولاً از داده‌های اشتغال برای تنظیم نرخ بهره بانکی استفاده می‌کنند.

انتشار داده‌های تورم (CPI یا PPI) اغلب تأثیر مستقیم بر بازار اوراق قرضه و ارز دارد. نرخ تورم بالاتر از پیش‌بینی ممکن است باعث نگرانی بازار از افزایش نرخ بهره شود و باعث کاهش قیمت اوراق قرضه (افزایش بازدهی) و فشار بر شاخص‌های سهام شود.
در این شرایط، ارز کشوری که تورم بالایی دارد ممکن است به دلیل انتظار برای افزایش نرخ بهره تقویت شود. از سوی دیگر، تورم پایین یا کمتر از انتظار می‌تواند باعث کاهش نرخ‌ها و تضعیف ارز شود، زیرا سرمایه‌گذاران به دنبال دارایی‌های با بازده بالاتر می‌گردند.

تصمیمات بانک مرکزی در زمینه نرخ بهره یکی از مهم‌ترین رویدادهای تقویم اقتصادی است. افزایش نرخ بهره معمولاً ارزش ارز را بالا می‌برد و باعث کاهش قیمت اوراق قرضه می‌شود، در حالی که کاهش نرخ بهره روندی معکوس دارد.
تغییر نرخ به سرعت بر هزینه‌های تامین مالی و سرمایه‌گذاری تأثیر می‌گذارد و این اثر در شاخص‌های سهام نیز دیده می‌شود؛ افزایش نرخ بهره می‌تواند رشد شرکت‌ها را محدود کرده و قیمت سهام را کاهش دهد، در حالی که کاهش نرخ بهره به رشد بازار سهام کمک می‌کند.
تصمیمات بانک‌های مرکزی همچنین انتظارات تورمی و رشد آتی اقتصاد را شکل می‌دهند؛ به همین دلیل، کنفرانس‌های مطبوعاتی پس از اعلام نرخ‌ها و لحن اعضای کمیته سیاست پولی نیز توسط معامله‌گران به دقت تحلیل می‌شود.

علاوه بر گزارش‌های استاندارد، رویدادهایی مانند انتخابات، جنگ‌ها، تغییرات سیاستی یا بلایای طبیعی می‌توانند بازار را دچار نوسان کنند. این رویدادها به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر اقتصاد تأثیر می‌گذارند و ممکن است باعث خروج سرمایه از بازارهای پرریسک و حرکت آن به سوی دارایی‌های امن شوند.
به عنوان مثال، در دوران بحران جهانی یا همه‌گیری، سرمایه‌گذاران اغلب به ارزهای امن مانند دلار آمریکا یا فرانک سوئیس پناه می‌برند. بنابراین، یک معامله‌گر بنیادی موفق باید علاوه بر داده‌های اقتصادی، تحولات سیاسی و اجتماعی را نیز زیر نظر داشته باشد.

حال که با شاخص‌ها و گزارش‌های مهم آشنا شدید، نوبت آن است که ببینیم چگونه می‌توان از تحلیل بنیادی در معاملات روزمره بهره برد. در این بخش راهکارهای عملی برای استفاده از اطلاعات بنیادی ارائه می‌دهیم.

یکی از اولین گام‌ها برای استفاده از تحلیل بنیادی، دنبال کردن تقویم اقتصادی است. این ابزار به شما اطلاع می‌دهد که چه زمانی داده‌های مهم منتشر می‌شوند تا بتوانید معاملات خود را بر اساس آن برنامه‌ریزی کنید.
به عنوان مثال، اگر می‌دانید که گزارش NFP در حال انتشار است، ممکن است ترجیح دهید موقعیت‌های باز را کاهش دهید یا حد ضرر را در نظر بگیرید. همین‌طور، می‌توانید پس از انتشار داده و مشخص شدن جهت بازار، وارد معامله شوید. در هر صورت، داشتن برنامه و مدیریت ریسک در زمان رویدادهای خبری بسیار مهم است.

برای بسیاری از معامله‌گران، بهترین روش، ترکیب تحلیل بنیادی با تحلیل تکنیکال است. تحلیل بنیادی به شما می‌گوید چه عواملی ممکن است باعث حرکت بازار شوند و جهت کلی روند چگونه خواهد بود. سپس با استفاده از تحلیل تکنیکال و ابزارهایی مثل الگوهای قیمتی و نمودار شمعی می‌توانید زمان مناسب برای ورود یا خروج را بیابید.
به عنوان مثال، اگر داده‌های GDP و نرخ بیکاری نشان می‌دهند که اقتصاد یک کشور قوی است و احتمال افزایش نرخ بهره وجود دارد، می‌توانید به دنبال سیگنال‌های صعودی در نمودار آن ارز بگردید. بالعکس، اگر اخبار بنیادی منفی است ولی نمودار نشان می‌دهد قیمت در سطح حمایتی قرار دارد، شاید بهتر باشد منتظر تایید تکنیکال بمانید.

اخبار اقتصادی می‌توانند نوسانات زیادی ایجاد کنند، بنابراین مدیریت ریسک نقشی حیاتی دارد. قبل از انتشار داده‌های مهم، می‌توانید حجم معاملات را کاهش دهید، از دستورات توقف زیان استفاده کنید یا از استراتژی‌های هجینگ بهره ببرید.
همچنین بهتر است بدانید که واکنش بازار ممکن است با انتظارات متفاوت باشد؛ به عبارت دیگر، حتی اگر خبر به ظاهر مثبت منتشر شود، ممکن است بازار به خاطر عوامل دیگری واکنشی منفی نشان دهد. بنابراین، انعطاف‌پذیری و آمادگی برای سناریوهای مختلف بخشی از مدیریت ریسک در تحلیل بنیادی است.

سخنرانی‌ها و بیانیه‌های بانک‌های مرکزی می‌توانند به اندازه انتشار داده‌ها مهم باشند. لحن مقامات پولی درباره چشم‌انداز اقتصاد و تورم می‌تواند انتظارات بازار را تغییر دهد.
برای مثال، اگر رئیس بانک مرکزی از رشد اقتصادی قوی و افزایش تورم صحبت کند، احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر می‌شود و سرمایه‌گذاران ممکن است به سرعت واکنش نشان دهند. بنابراین، علاوه بر داده‌های رسمی، به کنفرانس‌های خبری و سخنرانی‌های کلیدی هم توجه کنید.

در بازار فارکس، ارزش هر ارز به ارز دیگری وابسته است. هنگام بررسی یک خبر اقتصادی، بد نیست واکنش ارزهای دیگر را نیز در نظر بگیرید. برای مثال، اگر GDP آمریکا بهتر از انتظار باشد و دلار تقویت شود، ممکن است ارزهایی مانند یورو یا ین تضعیف شوند.
در نتیجه، معامله‌گران می‌توانند از این تفاوت در قدرت ارزها برای پیدا کردن فرصت‌های معاملاتی استفاده کنند. این تحلیل متقاطع نیازمند شناخت روابط اقتصادی و سیاسی بین کشورهاست.

با وجود مزایای فراوان، تحلیل بنیادی محدودیت‌هایی نیز دارد. یکی از چالش‌های اصلی این است که متغیرهای بی‌شماری می‌توانند بر بازار تأثیر بگذارند؛ از داده‌های اقتصادی گرفته تا رویدادهای سیاسی و بلایای طبیعی.
پیش‌بینی دقیق همه این عوامل دشوار است. همچنین، بازارها اغلب به انتظارات واکنش نشان می‌دهند، نه صرفاً به داده‌های واقعی؛ بنابراین، ممکن است گزارش مثبت باعث سقوط بازار شود، زیرا سرمایه‌گذاران انتظار رقم بالاتری داشته‌اند.
علاوه بر این، داده‌های اقتصادی معمولا با تأخیر منتشر می‌شوند و ممکن است وضعیت کنونی را دقیق نشان ندهند. به همین دلیل، بسیاری از معامله‌گران از تحلیل بنیادی به‌عنوان مکمل تحلیل تکنیکال استفاده می‌کنند تا تصویر کامل‌تری از بازار به دست آورند.

تحلیل بنیادی ابزاری قدرتمند برای درک حرکت بازار است. با بررسی شاخص‌هایی مانند تولید ناخالص داخلی، گزارش‌های اشتغال، نرخ تورم و نرخ بهره می‌توانیم علل پشت‌پرده حرکت قیمت‌ها را درک کنیم و جهت احتمالی بازار را تشخیص دهیم.
استفاده از تقویم اقتصادی به ما امکان می‌دهد رویدادهای مهم را پیش‌بینی کنیم و معاملات خود را بر اساس انتشار داده‌ها برنامه‌ریزی کنیم. همچنین، آگاهی از تأثیر هر خبر و استفاده از ابزارهای مدیریت ریسک به ما کمک می‌کند از نوسانات شدید جلوگیری کنیم.

البته تحلیل بنیادی به‌تنهایی کافی نیست و بهتر است در کنار آن از تحلیل تکنیکال استفاده شود. با ترکیب نگاه بنیادی و تکنیکال، می‌توانید نه‌تنها دلیل حرکت بازار را بفهمید، بلکه زمان مناسب ورود و خروج را نیز شناسایی کنید.
در نهایت، مهم است که همواره به یاد داشته باشید بازارها پیچیده و پویا هستند و هیچ رویکردی پاسخ قطعی نمی‌دهد. با مطالعه و تمرین پیوسته، می‌توانید مهارت‌های خود را در تحلیل بنیادی و استفاده از اخبار برای تصمیم‌گیری‌های معاملاتی تقویت کنید.